Ályktun um kjara- og atvinnumál

samþykkt á 22. þingi SSÍ 18. - 20. október 2000.

22. þing Sjómannasambands Íslands minnir á að nú eru liðin rúm 2 ár frá því Alþingi setti lög á kjaradeilu milli sjómanna og útvegsmanna. Með lögunum var verkfalli á fiskiskipaflotanum aflétt og kjarasamningar sjómanna framlengdir til 15. febrúar árið 2000. Þingið telur ljóst að sú tilraun, sem hófst með lagasetningunni þann 27. mars 1998, til að uppræta kvótabrask og aflétta þátttöku sjómanna í kvótakaupum útgerðarinnar hafi mistekist. Sjómenn eru enn þátttakendur í kvótakaupum þrátt fyrir að bæði kjarasamningar og lög banni slíkt.

22. þing Sjómannasambands Íslands telur að Kvótaþing verði að starfrækja, svo lengi sem Alþingi heimilar útgerðarmönnum að versla með verðmæti sem þeir ekki eiga. Kvótaþingið eitt og sér dugir hins vegar ekki til að koma í veg fyrir þátttöku sjómanna í kvótakaupum útgerðarinnar. Þrátt fyrir jákvæða afstöðu til Kvótaþingsins áréttar þingið þá skoðun aðildarfélaga Sjómannasambands Íslands að afnema eigi heimildir útgerðarmanna til að framselja aflamark af skipum sínum. Veiðirétturinn á að vera afnotaréttur og ekkert umfram það. Fundurinn telur að í hagræðingarskyni megi heimila flutning á aflamarki milli skipa í eigu sömu útgerðar og jöfn skipti aflamarks milli tegunda, en að öðru leyti verði flutningur aflamarks milli skipa bannaður.

22. þing Sjómannasambands Íslands bendir á að samtök sjómanna báðu hvorki um Kvótaþing né úrskurðarnefnd til að leysa þann vanda sem sjómenn standa frammi fyrir vegna óeðlilegrar verðmyndunar á sjávarfangi til vinnslu á Íslandi. Hins vegar voru framangreindar tvær stofnanir ásamt Verðlagsstofu skiptaverðs hluti af þeim pakka sem ríkisstjórnin rétti sjómönnum til að réttlæta inngrip í deiluna.

22. þing Sjómannasambands Íslands telur að úrskurðarnefnd sjómanna og útvegsmanna leysi engan vanda og gerir þingið þá kröfu að hún verði lögð niður. Í staðinn verði tekið upp fyrirkomulag við verðmyndun á fiski sem er raunhæft og skilar árangri. Það er því krafa þingsins að í framtíðinni verði ferskt hráefni upp úr sjó verðlagt með sölu á innlendum eða erlendum fiskmörkuðum eða tekið verði mið af fiskmarkaðsverði. Tryggja á öllum jafnan aðgang að hráefni með því að efla starfsemi fiskmarkaðanna, enda eðlilegt að þeim sem heimilað er að sækja aflann á miðin verði jafnframt gert skylt að selja hann á fiskmarkaði þannig að eðlilegir viðskiptahættir ríki í viðskiptum með fisk.

22. þing Sjómannasambands Íslands fer þess á leit að stjórn sambandsins fái lögfræðilegt álit á því hvort það standist samkeppnislög að veiðar og vinnsla sjávarafurða sé á sömu hendi. Við gerð lögfræðiálitsins skal sérstaklega horft til alþjóðasamþykkta um eðlilega viðskiptahætti.

22. þing Sjómannasambands Íslands telur að Verðlagsstofa skiptaverðs hafi skilað góðu starfi. Hlutverk stofunnar er mikilvægt af þeirri ástæðu að stjórnvöld hafa að kröfu samtaka útvegsmanna lokað fyrir upplýsingagjöf til samtaka sjómanna vegna uppgjörsmála við sjómenn. Tilgangurinn er að koma í veg fyrir að samtök sjómanna geti upplýst kvótabrask útgerðarmanna og óeðlilega verðlagningu sjávarafla. Þingið krefst þess að stjórnvöld veiti samtökum sjómanna fullan aðgang að öllum opinberum upplýsingum um fiskverð hjá einstaka útgerðum og gefi þeim heimild til að birta nöfn þeirra útgerða sem bersýnilega eru að brjóta kjarasamninga og lög.

22. þing Sjómannasambands Íslands vítir Landssamband ísl. útvegsmanna harðlega fyrir að í áraraðir sé ekki gerður kjarasamningur við sjómenn um þau sjálfsögðu réttindamál sem önnur samtök launafólks hafa við gerð kjarasamninga þegar samið um. Svo fátt eitt sé nefnt telur þingið sjómenn eiga rétt á að fá starfsaldurstengt orlof, framlag frá atvinnurekanda í séreignarsjóð lífeyrisréttinda og lagfæringu á ákvæðum um slysatryggingu sjómanna á fiskiskipum. Þingið krefst þess að LÍÚ gangi nú þegar til viðræðna við samninganefnd Sjómannasambands Íslands.

22. þing Sjómannasambands Íslands skorar á aðildarfélög SSÍ að hefja nú þegar sameiginlega undirbúning aðgerða til að knýja á um alvöru samningaviðræður við útvegsmenn. Þingið fer fram á að samninganefnd SSÍ taki málið til umfjöllunar svo fljótt sem auðið er og móti stefnu um sameiginlegar aðgerðir. Jafnframt krefst þingið þess að ríkissáttasemjari taki deiluna fastari tökum en hingað til, enda löngu tímabært.

22. þing Sjómannasambands Íslands mótmælir þeim hugmyndum sem fram koma í skýrslu Auðlindanefndar um að leggja beri veiðileyfagjald á sjávarútveginn og fordæmir þá afstöðu Landssambands ísl. útvegsmanna að bjóða ríkisvaldinu upp á viðræður um auðlindagjald gegn því skilyrði að það verði tekið af óskiptu. Rétt er að benda á að í dag eru tekin 30% af andvirði aflans áður en hlutur sjómanna er reiknaður og því óásættanlegt að LÍÚ ætli enn að auka það sem framhjá skiptum fer. Verði hins vegar farið að tillögu Auðlindanefndar þrátt fyrir andstöðu sjómanna telur þingið að beita eigi svokallaðri afskriftaleið í tillögum nefndarinnar.

22. þing Sjómannasambands Íslands hafnar því alfarið að tvískráning fiskiskipa verði heimiluð hér á landi. Með því að heimila útgerðarmönnum að skrá fiskiskip í skipaskrá annars ríkis undir þjóðfána þess, án þess að skipið sé tekið af íslenskri skipaskrá, er verið að bjóða útgerðarmönnum upp á leið til að ráða til sín ódýrt erlent vinnuafl í samkeppni við íslenska sjómenn. Reynsla undanfarinna ára hefur kennt forystumönnum sjómanna að stjórnvöld fást ekki til að taka á brotum útgerðarmanna sem reka skip undir íslenskum fána. Því síður geta samtök sjómanna vænst þess að stjórnvöld taki á málum þegar fiskiskip undir erlendum fána hlítir ekki þeim skilyrðum sem sett eru þó skipið sé skráð í íslenskri skipaskrá.

22. þing Sjómannasambands Íslands skorar á Alþingi að samþykkja að hvalveiðar verði hafnar þegar á næsta ári. Allar vísindalegar úttektir á stærð hvalastofna við Ísland mæla með veiðum. Þingið hafnar alfarið þeim fullyrðingum sem fram koma þegar hvalveiðar eru til umræðu að þær muni draga úr ferðamannastraumi til landsins. Þingið sér ekkert því til fyrirstöðu að reglur verði settar um hvalveiðar og hvalaskoðun, þannig að hvalaskoðunarferðir með ferðamenn og hvalveiðar geti farið saman.

22. þing Sjómannasambands Íslands hafnar alfarið öllum hugmyndum um stofnun alþjóðlegrar skipaskrár á Íslandi. Alþjóða skipaskrár sem stofnaðar hafa verið í ýmsum nágrannalöndum á undanförnum árum hafa skert kjör farmanna verulega og í sumum tilvikum nánast gert út af við innlenda farmannastétt. Störf innlendra farmanna hafa einungis lent í höndum erlendra farmanna frá láglaunalöndum. Þá þróun vill þing Sjómannasambands Íslands ekki sjá á Íslandi.

22. þing Sjómannasambands Íslands krefst þess að íslensk launakjör gildi sem lágmarkskjör í öllum föstum áætlunarsiglingum til og frá landinu. Jafnframt krefst þingið þess að viðurkenndir kjarasamningar Alþjóðasambands flutningaverkamanna, ITF, gildi sem lágmarkskjör áhafna þeirra skipa sem eru í einstökum flutningum til og frá Íslandi.

Til baka