9. mars 2020

Þríhliða samkomulag um viðbrögð við COVID-19

Ríkisstjórn Íslands, Samtök atvinnulífsins og Alþýðusamband Íslands hafa náð þríhliða samkomulagi um aðgerðir til þess að hægja á útbreiðslu COVID-19 veirunnar hér á landi með því að tryggja að einstaklingar geti fylgt fyrirmælum heilbrigðisyfirvalda um að fara í sóttkví án þess að hafa áhyggjur af afkomu sinni.

Aðilar hafa því orðið ásáttir um eftirfarandi:

  1. Samtök atvinnulífsins munu beina þeim tilmælum til atvinnurekenda að laun verði greidd til einstaklinga sem sæta sóttkví að fyrirmælum heilbrigðisyfirvalda.
  2. Alþýðusamband Íslands mun beina þeim tilmælum til aðildarsamtaka sinna að sjóðfélagar í sjúkrasjóðum þeirra sem sýkjast njóti óskertra greiðslna úr sjóðunum að tæmdum veikindarétti.
  3. Stjórnvöld munu beita sér fyrir að breytingar verði gerðar á lögum um sjúkratryggingar í þá veru að atvinnurekandi, sem greiðir launamanni sem sætt hefur eða mun sæta sóttkví laun, geti krafið sjúkratryggingar um endurgreiðslu kostnaðar að ákveðnu hámarki séu tilteknar aðstæður fyrir hendi eins og til dæmis að launamaður geti ekki sinnt vinnu heiman frá sér. Unnið verði að útfærslu á þeirri aðkomu stjórnvalda og gildistíma og stefnt verði að því að þeirri vinnu verði lokið 13. mars. 

Samkomulagið var undirritað 5. mars 2020

19. febrúar 2020

Félagsdómur, mál nr. 18/2019

Fyrir nokkru kom upp ágreiningur milli Sjómannasambands Íslands annars vegar og Landssambands smábátaeigenda hins vegar um túlkun á d-lið 1. greinar gildandi samnings milli aðila.

Í 2. mgr. d-liðar í 1. gr. samningsins segir: "Ákveði útgerð að ráða vélavörð á bát styttri en 12 metrar að skráningarlengd með beitingarvél og 4 menn í áhöfn skal skiptaprósentan vera 20,36% af heildarverðmæti aflans sem skiptist jafnt milli bátsverja. Til viðbótar greiðir útgerð álag á aflahlut af sínum hlut þannig að skipstjóri hafi 100% álag og vélavörður 50% álag."

Landssamband smábátaeigenda hélt því fram að þessi regla gilti einnig um báta sem væru 12 metrar að skráningarlengd og lengri. Var það rökstutt með því að eftir að samningurinn var gerður varð breyting á lögunum um stjórn fiskveiða á þann veg að stærri bátar en áður gátu fengið veiðileyfi með krókaaflamarki. Taldi Landssamband smábátaeigenda að samningurinn tæki sjálfkrafa breytingum með breytingum á lögunum um stjórn fiskveiða eða lögunum um áhafnir skipa. Þessu mótmælti Sjómannasamband Íslands enda samningurinn sjálfstæð gerð sem breytist ekki nema með samningi milli aðila. Sjómannasambandið vísaði því ágreiningnum í Félagsdóm til að fá úr þessu skorið.

Niðurstaða Félagsdóms er skýr, en í dómsorði segir: "Viðurkennt er að heimild til lækkunar á skiptaprósentu samkvæmt 2. mgr. d-liðar 1. gr. kjarasamnings SSÍ, FFSÍ og VM annars vegar og Landssambands smábátaeigenda hins vegar, um kaup og kjör á smábátum frá 29. ágúst 2012, í 20,36% á bátum með beitingarvél og fjóra menn í áhöfn eigi einungis við um þá báta sem eru styttri en 12 metrar að skráningarlengd þegar ráðinn er sérstakur vélavörður um borð í þá báta af þeirri stærð."

Dóminn má lesa hér.

7. maí 2019

Hækkun kauptryggingar 1. maí 2019

Samkvæmt kjarasamningi milli SSÍ og SFS, sem undirritaður var 18. febrúar 2017, hækkar kauptrygging og mánaðarlaun aðstoðarmanns í eldhúsi á frystitogurum frá og með 1. maí 2019. Samkvæmt samningnum verður kauptrygging háseta  kr. 326.780 á mánuði, kauptrygging matsveins, fyrsta og annars vélstjóra og vélavarðar, bátsmanna og netamanna kr. 408.476 á mánuði og kauptrygging yfirvélstjóra kr. 490.170 á mánuði. Mánaðarkaup aðstoðarmanns í eldhúsi á frystitogurum verður kr. 371.072 frá og með 1. maí. Kaupskráin hefur verið uppfærð í samræmi við þessa breytingu.

Samkvæmt samningnum, gr. 1.44. skulu samningsaðilar endurskoða kauptryggingu og kaupliði samningsins í samræmi við þær hækkanir sem verða á almennum vinnumarkaði á árinu 2019. Samið var á almennum vinnumarkaði um krónutöluhækkun á launum og samkvæmt framangreindu ákvæði ætti því kauptryggingin að hækka til viðbótar í samræmi við þær breytingar sem samið var um á almennum vinnumarkaði. SFS hefur hins vegar hafnað að virða þetta ákvæði kjarasamningsins og verður því sú hækkun að bíða þar til fenginn er úrskurðu dómstóla í málinu.

2. desember 2018

31. þing SSÍ

31. þingi Sjómannasambands Íslands var frestað um óákveðinn tíma þann 12. október síðastliðinn vegna óvissu um framtíð sambandsins. Þrjú sjómannafélög innan SSÍ voru í viðræðum um sameiningu við tvö félög sjómanna sem standa utan SSÍ. Fyrir lá að ef af sameiningu þessara fimm sjómannafélaga hefði orðið yrði hið sameinaða félag ekki innan Sjómannasambands Íslands. Afgreiðslu fjárhagsáætlunar fyrir næstu tvö ár og stjórnarkjöri fyrir sambandið var því frestað um óákveðinn tíma vegna óvissu um framtíð sambandsins.  Fljótlega í framhaldi af frestun þingsins þann 12. október síðastliðinn var sameiningaviðræðum þessara fimm sjómannafélaga hætt og óvissu um framtíð SSÍ þar með eytt.

Boðað var til framhaldsþings þann 30. nóvember síðastliðin til að ljúka þingstörfum 31. þings sambandsins. Á framhaldsþinginu var kosin ný stjórn til næstu tveggja ára. Í sambandsstjórn SSÍ eiga sæti 17 fulltrúar frá aðildarfélögum innan SSÍ og 8 fulltrúar til vara. Nokkrar breytingar urðu á stjórninni. Í fyrsta lagi þurfti að fylla í sæti þeirra fulltrúa sem hurfu úr stjórninni fyrir um ári þegar Sjómanna- og vélstjórafélag Grindavíkur yfirgaf sambandið, en þeir áttu 3 menn í sambandsstjórninni og 1 varamann. Í öðru lagi gaf Konráð Alfreðsson sem var varaformaður SSÍ ekki kost á sér áfram til setu í stjórn sambandsins. Konráð kom inn í sambandsstjórn SSÍ á 17. þingi sambandsins þann 16. nóvember 1990, kom inn í framkvæmdastjórn á 18. þingi sambandsins þann 30. október 1992 og varð varaformaður sambandsins á 19. þingi sambandsins þann 4. nóvember 1994. Konráð hefur verið varaformaður sambandsins síðan þar til hann gaf ekki kost á sér áfram á síðasta þingi þann 30. nóvember 2018. Sjómannasamband Íslands þakkar Konráði störf hans hjá sambandinu í þágu sjómanna. Nýr varaformaður var kosinn Ægir Ólafsson frá Sjómannafélagi Ólafsfjarðar.

Nýja stjórn sambandsins, bæði sambandsstjórnina og hverjir eiga sæti í framkvæmdastjórn, má sjá hér á heimasíðunni undir stjórn.

 

5. nóvember 2018

Breyting á viðmiðunarverði frá 2. nóvember 2018

Úrskurðarnefnd sjómanna og útvegsmanna hefur ákveðið að hækka viðmiðunarverð á slægðum þorski, óslægðum þorski og karfa í viðskiptum milli skyldra aðila um 10% frá og með 2. nóvember 2018. Frá sama tíma hækkar viðmiðunarverð á slægðum og óslægðum ufsa um 3,3%.

2. nóvember 2018

Að gefnu tilefni

Vegna algengs misskilnings sem við hjá Sjómannasambandi Íslands verðum vör við vegna málefna Sjómannafélags Íslands er rétt að árétta að Sjómannasamband Íslands er samband stéttarfélaga sjómanna víðs vegar um landið. Sjómannafélag Íslands á ekki aðild að Sjómannasambandi Íslands og því eru málefni þess félags Sjómannasambandi Íslands óviðkomandi.

18. október 2018

Viðræðum fimm sjómannafélaga um sameiningu slitið

Sjómannafélag Eyjafjarðar og Sjómannafélagið Jötunn sem bæði eiga aðild að Sjómannasambandi Íslands hafa gefið út yfirlýsingu um að þau séu hætt viðræðum um sameiningu félaganna við þrjú önnur sjómannafélög. Framangreind sjómannafélög eru því ekki á leið út úr Sjómannasambandinu eins og útlit var fyrir.

15. október 2018

31. þing Sjómannasambands Íslands

Þing Sjómannasambands Íslands eru haldin annað hvert ár og er árið 2018 þingár hjá sambandinu. Þingið að þessu sinni var haldið dagana 11. og 12. október síðastliðinn. Eins og fram hefur komið í fréttum undanfarna daga eru 5 sjómannafélög í viðræðum um sameiningu í eitt stórt landsfélag sjómanna. Af þessum 5 félögum eru 3 félög með aðild að Sjómannasambandi Íslands. Fyrir liggur samkvæmt fréttum að verði af sameiningu þessara 5 sjómannafélaga mun hið nýja sameinaða félag ekki ætla að eiga aðild að Sjómannasambandi Íslands. Starfsemi sambandsins mun því dragast verulega saman verði af þessari sameiningu.

Þingstörfin á 31. þingi sambandsins lituðust því nokkuð af þeirri óvissu sem framundan er fyrir Sjómannasamband Íslands. Þar sem ekki er málefnaágreiningur milli þeirra félaga sem eru í sameiningaviðræðunum annars vegar og hinna aðildarfélaga sambandsins sem eftir verða hins vegar var þingstörfum fram haldið þar til ályktanir frá þinginu höfðu verð afgreiddar. Þegar kom að afgreiðslu fjárhagsáætlunar og stjórnarkjöri til næstu tveggja ára var lögð fram dagskrártillaga um að fresta þinginu um óákveðinn tíma. Afgreiðsla fjárhagsáætlunar og stjórnarkjör  mun því fara fram þegar þinginu verður fram haldið en boðað verður til framhaldsþings þegar ljóst er orðið hvernig sameiningarviðræðum þessara 5 sjómannafélaga reiðir af.

Á þinginu voru samþykktar ályktanir um kjara- og atvinnumál og um öryggis og tryggingamál og er hægt að nálgast þær með því að smella á viðkomandi ályktanir.

4. september 2018

Breytingar á viðmiðunarverðum 4. september 2018

Á fundi úrskurðarnefndar sjómanna og útvegsmanna var ákveðið að hækka viðmiðunarverð vegna viðskipta milli skyldra aðila um 1,2% á slægðum  þorski og um 7,8% á óslægðum þorski frá og með 3. september 2018. Frá sama tíma var ákveðið að lækka viðmiðunarverð á óslægðri ýsu um 7% vegna viðskipta milli skyldra aðila.

10. apríl 2018

Fiskverð í viðskiptum milli skyldra aðila.

Þegar fiskverð í viðskiptum milli skyldra aðila lækkar, sérstaklega ef það lækkar tvo mánuði í röð, fáum við oft spurningar um á hvaða grundvelli verðið sé lækkað. Sjaldnar er spurt um ástæður fiskverðshækkana.

Eins og menn muna var í kjarasamningunum sem undirritaðir voru í febrúar 2017 ákveðið að viðmiðunarverð á þorski, ýsu og karfa tækju mið af þriggja mánaða meðaltali á verði þessara tegunda á fiskmörkuðunum. Miðað er við að verð á fiski að ákveðinni þyngd miðist við 80% af skilaverði (markaðsverð að frádregnum 5% uppboðskostnaði) síðustu þriggja mánaða á fiskmörkuðunum. Verð á öðrum þyngdum fisksins miðast síðan við fyrirfram gefna þyngdarkúrfu hverrar tegundar fyrir sig. Viðmiðunarverð á þorski og ýsu er ákveðið sérstaklega fyrir slægðan fisk annars vegar og óslægðan fisk hins vegar. Verðið á fiskmörkuðunum til viðmiðunar er eingöngu miðað við verð á fiski sem boðinn er upp á mörkuðunum án VS afla sem seldur er á fiskmörkuðunum. Bein fiskviðskipti í gegn um fiskmarkaðina og sala á VS afla á uppboði eru sem sagt ekki tekin með í meðalverði á fiskmörkuðunum þegar viðmiðunarverð milli skyldra aðila er ákvarðað.

Auk fiskmarkaðsverðsins eru breytingar á afurðaverði framangreindra tegunda hafðar til hliðsjónar við verðlagninguna þannig að ef verð á fiskmörkuðum breytist úr takti við breytingar á afurðaverði í íslenskri mynt grípur úrskurðarnefndin inn í verðlagninguna. Miðað er við ±5% frávik til lengri tíma litið.

Í kerfinu er eins mánaða töf á verðákvörðunum. Sem dæmi lækkaði þriggja mánaða meðaltal á slægðum þorski á fiskmörkuðunum vegna mánaðana október, nóvember og desember árið 2017 um 1,9% frá meðaltali mánaðanna september, október og nóvember sama ár. Þetta leiddi til þess að verð á slægðum þorski lækkað frá og með 5. janúar 2018 um 1,9%. Verð á slægðum þorski hækkaði hins vegar um 2,1% frá meðaltali mánaðanna október, nóvember og desember 2017 til meðaltals mánaðanna nóvember og desember 2017 og janúar 2018. Þetta leiddi til þess að verð á slægðum þorski var hækkað um 2,1% frá og með 5. febrúar 2018. Með sömu aðferð var verð á slægðum þorski lækkað um 2,8% þann 5. mars 2018 og aftur var verðið lækkað um 3,4% þann 5. apríl 2018. Breytingar á afurðaverði þorsks á þessu tímabili gáfu ekki tilefni til inngripa í verðlagninguna.

Byrjað var að nota þetta fiskverðsmódel fyrir þorsk, ýsu og karfa í júní árið 2017. Í júní 2017 var verð á slægðum þorski lækkað um 2,7% frá viðmiðunarverðinu í maí 2017. Fram til áramóta hækkaði síðan verðið 5 sinnum á árinu. Þann 4. júlí 2017 hækkaði verðið um 4,9%, um 3% þann 6. september, um 10% þann 2. október, um 3% þann 6. nóvember og um 3,5% þann 4. desember. Þann 5. janúar 2018 lækkaði síðan viðmiðunarverð á slægðum þorski um 1,9% en hækkaði aftur í febrúar 2018 um 2,1%. Í mars og apríl lækkaði hins vegar viðmiðunarverðið á slægðum þorski, fyrst um 2,7% þann 5. mars og síðan um 3,4% þann 5. apríl síðastliðinn.

Þrátt fyrir tvær lækkanir á viðmiðunarverði slægðs þorsks í röð hefur hækkunin verið 16,1% frá verðinu eins og það var í maí 2017 og er þá lækkunin sem varð þann 5. apríl síðastliðinn komin inn. Viðmiðunarverð á slægðri ýsu hækkaði um 2,1% frá maí 2017 til apríl 2018 og viðmiðunarverð á karfa er í apríl 2018 2,8% hærra en það var í maí 2017.

Viðmiðunarverð á óslægðum þorski er hins vegar 7,7% lægra í apríl 2018 en það var í maí 2017 og verð á óslægðri ýsu er 3,3% lægra í apríl 2018 en það var í maí 2017.

Verð á ufsa, slægðum og óslægðum, fylgir alfarið verðvísitölu afurðarverðs á landfrystum ufsaafurðum og er verðið í apríl 2018 2,7% lægra en það var í maí 2017.

Verðvísitala afurðaverðs sem notuð er fyrir þorsk er samanvegin vísitala landfrystra, saltaðra og feskra afurða. Fyrir ýsu er notuð samanvegin afurðaverðsvísitala fyrir landfrystar og ferskar afurðir. Í karfa er eingöngu stuðst við verðvísitölu landfrystra afurða þar sem vísitala fyrir ferskar karfaafurðir er ekki birt enn sem komið er.

Að lokum vona ég að framangreind samantekt útskýri hvernig breytingar á viðmiðunarverðum framangreindra fisktegunda eru ákvarðaðar.

Hólmgeir Jónsson